Siyasal Bilimler

Tarihsel Perspektiften Devrim Muhafızları Ordusu’na Genel Bir Bakış

Kaynak: euronews
Bu makaleyi 5 dakikada okuyabilirsiniz

Hazırlayan: Ömer Faruk Aydın

1979 senesinde Şah’ın devrilmesiyle İran ülkesine yeni bir nizam getiren Humeyni, bu nizamın tesis, muhafaza ve müdafaa etme görevlerini devrim hareketinin gelişimi ve zaferiyle ayyuka çıkan “Pasdaran veya İslamic Revolution Guard Corps” (İslam Muhafızları, İslam Devrimi Muhafızları)’na¹ vermiştir.

Devrim’in ilk üç yılında ülke içinde adeta terör estiren muhafızlar Velayet-i Fakih Humeyni’nin öğretilerine sımsıkı bağlıydı. Velayet-i Fakih’in yönlendirmesiyle hareket eden muhafızlar, muhalif görüşlerin hepsinin üstünden silindir gibi geçmiş, ülke içinde barındırmamıştır.  Örneğin, ülke içinde nüfusu ve nüfuzu açısından tarihsel bağlarıyla birlikte esas unsurlardan olan Güney Azerbaycan Türkleri ve Horasan’da yaşayan Türkmenler, İslam Cumhuriyeti’nin ayrılmadan kendi anadillerini Farsçanın yanı sıra kullanmak istemişlerdir. Ancak bu istek, cezasız kalmamıştır. Özellikle Türkmenlere karşı tahammülü olmayan İslam Muhafızları Kümbet-i Kabus’ta binlerce Türkmeni katletmiştir.² Ayrıca Kaşgay Türkleri ile çatışmışlardır. Tebriz’de meydana gelen isyanlar büyük yankı uyandırmıştır.

İslam öncesi İran ve İslamiyet sentez ürünü olan çağdaş bir aksiyon olarak Şiiliğin ve Farslılığın, İran sathında hakim unsur hale gelmesinde büyük payı olan Devrim Muhafızları ilk etapta genç, fakir köylü çocuklarından oluşmaktaydı. Bu gençler hemen hemen tamamı Fars ailelerin çocuklarıydı. İçlerinde başka etnik gruplardan başka kimse bulunmuyordu. Özellikle subaylar, doğrudan doğruya mollaların akrabası veya tanıdık dost çevresinden geliyorlardı.³

Irak Harbinde ön safta çarpıştırılarak kırılan Şah ordusunun subaylarının bir kısmı, özellikle Fars kökenliler yeni nizamı benimseyerek mevkilerini muhafaza etmişlerdir. İşte bu boyun eğen subayların öncülüğünde askeri liselere alınan öğrenciler, Şia inancını benimseyen Fars ırkına mensup olanlar, subay olarak yetiştirildi. Bu okullar, öğretileriler sadık , genç, dinamik yeni muhafızlar yetiştirdiler.

Humeyni Devrim Muhafızlarının komutanları kendisi tayin edip, kendisi azletmiştir.⁴

1979’da gayri resmî olarak kurulan bu teşkilatın üye sayısı 10.000 civarında idi. 1981’de 60.000’e ulaşan bu sayı, 1990’da ise 500.000’e ulaşmıştır.⁵

Ekonomik, siyasi ve idari olarak büyük güç haline gelen bu ordu, İran dış politikası için karar alıcı rol üstlenir. Aynı zamanda bu ordu, gücünü anayasal zemine de dayandırır. (İslam Cumhuriyeti Anayasası 150. Maddesi)

Batıyla daha ılımlı ilişkiler geliştiren, pragmatist bir politika güden Rafsancani ve diyaloğa açık Hatemi’ye destek verse dahi öğretilere olan bağlılıklarından durumdan rahatsız oldukları yorumlanabilir. Aynı zamanda kendi içlerinden gelen Ahmedinejad’ı desteklemeleri ve dış politikadaki hamleleri idari ve siyasi alandaki güçleri için kanıt niteliği taşır.

Öte yandan, bugün sahada Tahran’dan Beyrut’a değin etkinliğini ortaya koyan Devrim Muhafızları Ordusu, çağdaş bir aksiyon olarak Şii İran’ı saldırılara karşı savunmak ve öğretileri korumanın yanında, Humeyni’nin görüşlerini yaymaktadır. Körfezde ve Ortadoğu’da kendi mezhebine mensup unsurların koruyucusu olduğunu deklare etmiştir.

Kimi zaman çıkarlarının kesiştiği ancak “Şeytan-i Bozorg” olarak nitelendirilen Amerika Birleşik Devletleri’nin politikalarının aleyhinde hareket etmektedir. 2001 İkiz Kuleler saldırısı akabinde Amerikan karşıtlığı hususunda müşterek olduğu Taliban ile ilişkilerini geliştirmiştir. Aynı zamanda terör örgütleri olan Hizbullah’ı ve PKK’yı senelerdir desteklemektedir.

Çıkarabileceğimiz doğal bir sonuç olarak; bölgede yıkıcı terör faaliyetlerinin sürmesi İran’ın hareket alanını genişletmektedir. Vekalet örgütleriyle birlikte sahnede yerini alan İran, bölgede adından söz ettirmektedir.

 

¹  Schahgaldian The Iranian Military Under The Islamic Republic

² M.Saray, Türk-İran İlişkileri

³ Schahgaldian The Iranian Military Under The Islamic Republic

⁴ M. Saray, Türk İran İlişkileri

⁵ Schahgaldian The Iranian Military Under The Islamic Republic

Comment here