Ortaçağ

“Selçuklu’nun Ulu Sultanı Alaeddin Keykubad” Kitap İncelemesi

Bu makaleyi 6 dakikada okuyabilirsiniz

Emine UYUMAZ, ‘Selçuklunun Ulu Sultanı Alaeddin Keykubad’, Erdem Yayınları, İstanbul, 2019. (Sayfa Sayısı:109)

 Hazırlayan: Batuhan Taşkın

Günümüzde popüler tarihin etki alanına giren Selçukluların tarihi hakkında yazılan eserler oldukça artmış ve bu anlamda da tarih okumalarına meraklı kişilerinde ilgisini çekmeye başlamıştır. Selçuklular hakkında yapılan akademik çalışmaların büyük çoğunluğunun üslubunun sıradan bir tarih okuru için anlaşılmaz olması ve  akademik camianın dışına çıkamaması hasebiyle Selçuklular ile ilgili yazılan popüler eserlerin son derece doğru bilgilerle, sade ve anlaşılır bir üslupla kaleme alınması gereklidir. Bu amaçla Prof. Dr. Haşim Şahin’in editörlüğünü yaptığı ‘Tarihi İnsan Yazar’ adlı projenin popüler tarih anlamında tarih okumalarına meraklı kişiler için Türk tarihinde önemli kişilerin hayatlarının son derece sade ve anlaşılır bir dille, ana kaynaklara bağlı olarak anlatıldığı serinin bir kitabı olan ve benimde bu yazımda tanıtımını yapacağım ‘Selçuklunun Ulu Sultanı Alaeddin Keykubad’ adlı eserdir.

‘Selçuklunun Ulu Sultanı Alaeddin Keykubad’ adlı eser ‘Tarihi İnsan Yazar’ adlı projenin editörü olan Prof. Dr. Haşim Şahin’in yürüttüğü proje hakkındaki bir tanıtım yazısı, Ön Söz, Giriş, Sonuç ve Bibliyografya kısımlarının dışında Alaeddin Keykubad’ın çocukluğundan melikliğine, saltanata gelişinden ölümüne kadar ki süreçte hem tebaası, hem alimler, hem devlet erkanı, hem de komşu devletlerle olan münasebetlerinin anlatıldığı VI-(6) bölümden oluşmaktadır.

‘Tarihi İnsan Yazar’ adlı projenin editörü olan Prof. Dr. Haşim Şahin’in yürüttüğü proje hakkında yazdığı tanıtım yazısı kısmında projenin hazırlanma amacını şöyle belirtmiştir: ‘Tarihi İnsan Yazar serisi hazırlanırken okuyucunun rahat anlayabileceği bir üslup tercih edildi. Eserin yazılması aşamasında öncelikli olarak hedeflenen, her bir şahsiyetin bir kitap olacak şekilde biyografisinin, belirtilen hususlar da dikkate alınarak incelenmesi olmuştur.’ (s.10,11). Eseri kaleme alan yazarımız ise Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih bölümünün emekli akademisyenlerinden olan Dr. Emine Uyumaz’dır.

Dr. Emine Uyumaz’ın aleme aldığı ‘Selçuklunun Ulu Sultanı Alaeddin Keykubad’ adlı eserinin ön sözünde bugün üzerinde yaşadığımız toprakları Türkiye Selçuklularına borçlu olduğumuzu belirterek Türkiye Selçuklu Hanedanlığının yaklaşık 230 yıl hüküm sürdüğünü ve bu hanedanlığının en kudretli hükümdarlarından birinin de Alaeddin Keykubad olduğunu dile getirmiş ve kısaca Alaeddin Keykubad’ın ticaret ve ekonomi alanında yaptığı atılımlar, ilim ve sanat erbabına ve halkına din, dil, mezhep ayrımı yapmadan kol kanat gerdiğini dile getirmiştir. Buna müteakiben Ön Sözün son kısmında ise hoca eserin ne amaçla yazıldığını şöyle belirtmiştir: ‘Türk tarihinin önemli hükümdarlarından biri olan Sultan Alaeddin Keykubad ile ilgili dönemin kaynaklarını inceleyen çalışmamızdaki hedef, adını altın harflerle tarihe yazdıran bu devlet adamını başta gençler olmak üzere gelecek nesillere tanıtmaktır.’ (s.13).

Dr. Emine Uymaz hoca eserin Giriş kısmında ise kısaca Türklerin Anadolu’ya gelişi ve 1071 Malazgirt Savaşı sonrasında Anadolu’ya kalıcı olarak yerleştiklerinden bahsederek Türkiye Selçuklularının kuruluşuna müteakiben Bizans ve Haçlılara karşı yaptıkları mücadelelerdeki başarılarından dolayı Anadolu’nun Diyar-ı Rum tabirinden Turkia yani Türkiye tabiriyle anılmasına da kısaca değinmiştir.

Daha sonra Türkiye Selçuklularının Anadolu’da yaptıkları fetihlerle beraber kitabın konusu olan I. Alaeddin Keykubad’dan önce babası I. Gıyaseddin Keyhüsrev ve ağabeyi I. İzzeddin Keykavus dönemlerinde ticaret anlamında yapılan fetihlerle birlikte tüccarları da vergilerden muaf tutmaları ile devleti uluslararası ticaretin deniz koluyla tanıştırdıklarından bahsederek Alaeddin Keykubad’ın ise devleti gerçek anlamıyla altın çağına ulaştırdığını da eklemiştir. Ayrıca Giriş kısmında Alaeddin Keykubad’ın saltanatı sırasında komşu devletlerinin bulundukları durumları ve Türkiye Selçuklu Devleti’nin lehinde veyahut aleyhinde nasıl gelişmelerde bulunduğuna ve Alaeddin Keykubad’ın bu durumlarda neler yaptığına da kısaca değinilmiştir.

Dr. Emine Uyumaz hoca eserinin Sonuç kısmında ise Alaeddin Keykubad dönemini ve kendisinin ne derece önemli olduğunu şöyle özetlemektedir: ‘On yedi buçuk yıllık saltanatı boyunca Türkiye Selçuklu Devleti’ni siyasi, iktisadi ve kültürel açıdan doruk noktasına çıkaran Alaeddin Keykubad -kendisinden sonra ülke Moğollar tarafından işgal edildiği için- bağımsız olarak ölen son Selçuklu Sultanı olarak tarihe geçmiştir.’ (s.107).

Comment here