Kitap İncelemesi

“Kısa İslâm Tarihi”

Bu makaleyi 4 dakikada okuyabilirsiniz

Hazırlayan: Hatice Ersoy

Ahmet N. Özdal, Kısa İslam Tarihi, Timaş Yayınları, İstanbul, 2020, s.216

Hz. Muhammed ile başlayan İslâmiyet, tarih boyunca gelen tüm Müslüman millet ve devletler, İslâm Tarihi alanının konusudur. İslâm Tarihi bu millet ve devletlerin tarihini, planlarını, eserlerini, kurumlarını, kültürel, siyasî, ekonomik ve sosyal açıdan araştırıp İslâm kültür ve medeniyeti içerisindeki konumlarını bilimsel olarak tespit etmeye çalışır.

Yıllar boyunca farklı ülkelerden akademisyenler İslâm Tarihi alanında birçok araştırma ve yazılı metin ortaya koymuştur. Bunlardan biri de Ahmet Özdal’dır.

Ahmet Özdal, bu kitabında İslam Tarihi’nin Arabistan Coğrafyası’nda doğuşundan başlayıp Emevîler, Abbâsîler, Abbâsî Devleti’nden ayrılıp da kurulmuş devletler, Karahanlılar, Gazneliler, Büyük Selçuklular, Kirman, Anadolu, Suriye ve Irak Selçukluları, Harezmşahlar, Eyyûbîler, Memlûkler ve son olarak da Osmanlı Devleti’nden bahsetmiştir.

Şüphesiz İslâm’ın gelmesiyle başlayan zorlu süreç Hz. Muhammed sonrasındaki Hulefâ-yı Râşidîn Devri’ne ve bundan sonraki İslâm Devletleri’ne de intikal etmiştir. Özdal, bu süreçte yaşanan en önemli olayları ana hatları ile ele almış, nedenleri ve sonuçları ile kısaca değinmiştir. Aslında kitap her dönemin en önemli olaylarına değinmeye gayret etmiş ve bu olaylardan kısaca bahsedip okurda genel bir İslâm Tarihi tablosu çizmeye gayret etmiştir.

Devlet hükümdarlarının dış görünümünden, psikolojilerine, hobilerinden, gördüğü eğitime, aile fertlerine ve bazı hükümdarların geldiği soya kadar birçok yönlerine değinmeye gayret etmiş ve verdiği bilgiler ile alışılmış İslâm Tarihi kitaplarından sıyrılmayı hedeflemiştir.

Devletlerin kültürleri, bu kültürlerin nereye dayandığı, yaptırdıkları eserler, dönemin bilim adamları ve eserleri, devletlerin sistemleri, devlet gidişatına şekil veren en önemli olaylara kimi yerde literatürde geçen bilgileri vererek kimi yerde de kendi fikrini beyan ederek, yeni yorum ve farklı bakış açıları üzerine yoğunlaşmıştır.

Özdal, kitapta bahsettiği her devletin sade haritalar üzerinde nerede hüküm sürdüklerini göstermiş, anlattığı konuları tablolar ile özetlemiş böylece yazdıklarını görseller ile tamamlamıştır.

Kitapta en geniş kısım Sâmanîler, Fâtımîler, Harezmşahlar ve Selçuklular’a verilmiştir. Kapakta Osmanlı Devleti’ne kadar olduğu söylense de diğer devletlere göre bu devletten oldukça az bahsedilmiş, kısa bir özet geçtikten sonra kaynakça kısmı ile kitap tamamlanmıştır.

Kitapta amaçlanan; ilgili devletlerin ismi geçince akla gelen ilk konular ve tartışmalardan çok, hiç duyulmamış veya üzerine çok değinilmemiş konulardan bahsetmektir. Akademik dilden uzaklaşıp gündelik konuşma dili ile yazılmaya gayret edilmiş ve böylece her kesimden insana ulaşması ve anlaşılması hedeflenmiştir. İslâm Tarihi gibi çok geniş bir konuyu bu kadar özet ve bir elekten geçirilmişçesine okura sunan çok az kitap mevcuttur.

 

 

 

Comment here