GenelListe

TÜRKOLOJİ ÇALIŞMALARINDA BULUNMUŞ 8 ALMAN ARAŞTIRMACI | LİSTE

Bu makaleyi 7 dakikada okuyabilirsiniz

Tarihi Çevir ekibi olarak Türkoloji (Türkbilim) hakkında çalışmalar yapmış 8 Alman araştırmacıyı derledik. Pek tabi olarak Alman Türkolog sayısı çok daha fazla olsa da biz en çok etki etmiş olanları seçmeyi tercih ettik. Listenin uzamaması bu tercihin ilk nedenlerinden biriydi. Dilerseniz, ilk Türkolog’dan başlayalım.

 

1 ) Wilhelm Schott 1802-1889 

 

Wilhelm Schott, Almanya’da Türkoloji’nin kurulmasına önayak olan hocalardan biridir. Ahmet TEMİR, “W. Schott‘un eserleriyle Ural-Altay dilleri ve bunlar arasındaki karşılıklı münasebetler konusunda ciddî araştırmalar devri başlamış̧ oldu” (Temir, 1991: 6) diyerek onun Türkoloji konusundaki önemini belirtmiştir. Özellikle Çuvaşça ve Yakutça üzerinde çalışmaları bulunmaktadır. Çuvaşça’nın bir Türk dili kabul edilmesi, Schott’un araştırmalarının bir sonucudur.  

 

2 ) Wilhelm Radloff 1837-1918 

Türkoloji denildiğinde akla gelen ilk isimlerden olan Wilhelm Radloff, Türkoloji ile alakalı çalışmalara bir dönem yön vermiştir. Öyle ki Ahmet Temir’in tabiriyle araştırmalarını yaptığı dönemler “Radloff Devri” olarak anılmıştır. Türkiye’de en tanınan eseri, herkesin bildiği “Sibirya’dan” serisidir. Ayrıca eski Türk yazıtları, Codex Cumanicus, Kutadgu Bilig’le ile çalışmalarda da bulunmuştur. Kendisi, araştırmalarını ilerletmek üzere hayatının büyük bölümünü Rusya’da geçirmiştir. 12 yıl boyunca Sibirya’da kalmış, Sibirya’dan eseri için gerekli bilgileri burada toplamıştır.  

 

3 )Albert Von Le Coq 1860-1930 

Le Coq, Uyguroloji alanının gelişmesinde etkili olmuş bir Türkolog’dur. Turfan’da yapılan bazı kazılarda liderlik yapan Coq, daha sonrasında bilim dünyasının incelemesine sunmak amacıyla Berlin’e getirmiştir. Ayrıca kendisi de bu materyaller üzerinden birçok eser yazmıştır.  

 

4 )George Jacob 1867-1937 

George Jacob, listemizdeki Türkologlar içerisinde farklı bir yere sahiptir. Diğerleri genellikle eski Türk dili ve tarihi veya Uygur, Sibirya gibi bölgeler üzerinde çalışmış iken Jacob, Türkiye Türkçesi, İslam uygarlığı gibi konularda çalışmıştır. Bir Ramazan ayında İstanbul’a geldi ve Karagöz oyununu seyretti. Ardından da Türk folklorunun önemli bir ögesi olan bu “gölge oyununun” kökenini araştırdı. Türkische Bibliotek dizisi çok önemlidir.  

 

5 )Carl Brockelmann 1868-1956 

Arap Edebiyatı, Orta Dönem Türk Edebiyatı, Osmanlı vb. birçok konuyla ilgilenen Brockelmann’ın dikkat çeken doktora tezi, İki İslam tarihçisi olan İbn’ül Esir ile Taberi arasındaki intihal mevzuunu inceleyen bir çalışmadır. Ardından Divan-ı Lügat-it Türk ile alakalı çalışma yapmıştır. Literatüre “Orta Dönem Türk Edebiyatı” kavramını sokmuştur. Tam bir oryantalist diyebileceğimiz Brockelmann Türk, İbrânîÂrâmî ve Süryânî dilleri yanı sıra Yunanca, Latince, Arapça, Habeşçe, Sanskritçe, Ermenice’yi de öğrendi. Mısır tarihi ve Kuzey ve Güney Afrika dilleriyle de akademik anlamda uğraştı. 

 

6 ) Wilhelm Bang-Kaup 1869-1934 

Almanya’da erken dönem çalışmalarını sürdürdüğü sırada Göktürk yazıtlarının okunmasıyla birlikte Altayistik araştırmalarının Türkoloji bölümünü seçen Bang, Göktürklerin sayı sistemine dair araştırmaları, Eski Uygurca ile alakalı çalışmaları ile Türkoloji’ye yeni bir seyir kazandırmıştır. Kendisi, oluşturduğu ekolle birlikte birçok öğrenci yetiştirmiştir. Bu öğrencilerden biri de birazdan bahsedeceğimiz Annemarie’dir 

 

7 ) Annemaria Von Gabain 1901-1993 

Bang’ın öğrencisi olarak Turfan’a giden Gabain, burada Çince bilgisi sayesinde başarı gösterdi ve Bang ile birlikte Turfan-Texte dizisini hazırladılar. Bang’ın ölümü ile birlikte Türkiye’ye gelerek DTCF’de iki yıl Sinoloji eğitimi vermiş olan Gabain ardından Almanya’ya dönmüştür. Türkiye’de birçok ödüle layık görülen Gabain, ayrıca “Uyguroloji’nin Annesi” olarak nitelendirilmiştir. Uygur Dili, Göktürk ve Uygur Tarihi ayrıca Özbekçe ile ilgili çalışmaları bulunmaktadır. 

 

8 ) Wolfram Eberhard 1909- 1989 

Almanya’da eğitim verdiği sırada II. Dünya Savaşı patlak verdiğinden Naziler’e katılmayı reddeden Eberhard, önce ABD’ye, ardından da Çin’e gitmiş, Çin’in işgali nedeniyle de Hong-Kong’a geçmiştir. Ardından Türkiye’den teklif alan Eberhard, muhtemelen Gabain’in tavsiyesi ile DTCF’de Sinoloji hocası olur. Türk Tarihçiliği açısından çok önemli bir konu olan Çin kaynaklarında Türkler konusunda yaptığı “Çin’in Şimal Komşuları” çalışmasıyla tanınan Eberhard’ın bunun dışında birçok çalışması bulunmaktadır. Kendisi bir Sinolog olmakla beraber Türkoloji’ye büyük hizmetlerde bulunmuştur.  

Comment here