Dosya KonusuGenelRamazan

Bayram Gelenekleri

Bu makaleyi 6 dakikada okuyabilirsiniz

Hazırlayan: Kürşat Mücahit Topcugil

Başı rahmet, ortası mağfiret ve sonu cehennemden kurtuluş olan mübarek Ramazan ayını idrak ettikten sonra bayrama ulaşırız. Bayram, Ramazan ayında yaptığımız ibadetlerin bir mükafatı olarak bizlere bahşedilmiştir.

Ramazan’ın son günlerinde bayram için bazı hazırlıklarda bulunuruz. Bu hazırlıklar evlerde bayram temizliği ve bayramda gelecek misafirler için tatlı hazırlığıyla başlar. Yeni ve güzel kıyafetler almak için çarşılara çıkılır. Bayramda daha güzel ve şık gözükmeye çalışılır. Varlıklı kimseler, vakıflar veya bazı kuruluşlar ihtiyaç sahipleri için tıpkı ramazan ayını idrak edebilmeleri için ramazan kolisi hazırlandığı gibi bayramda da çocuklara yeni kıyafetler alarak onları mutlu etmeye çalışır.

Ramazan Bayramı’nın diğer bir adı Fıtır Bayramı’dır. Fıtır sadakası, verebilecek durumu olan kişilerin belirlenen miktarı aile fert sayısı oranında ihtiyaç sahibi kişilere verilmesidir. Bir de fidye vardır. Bir hastalık sebebiyle oruç tutma durumu olmayan kişiler belirlenen miktarı gün sayısıyla çarparak ihtiyaç sahiplerine ulaştırmaya çalışır. Sadakalar bayram namazından önce sahiplerine ulaştırılır. Böylelikle Ramazan ayı ile birlikte bayramda da birlik, beraberlik ve kardeşlik duyguları pekişir.

Ramazan boyunca devam eden mukabeleler Kadir gecesinde veya arife gününde hatmedilir. Bazı yerlerde arife gününde bazı yerlerde ise bayramda mezarlık ziyaretleri yapılır. Ahirete intikal eden akrabalar kabirleri başlarında ziyaret edilir, bir nevi onlarla da bu şekilde bayramlaşılır.

Bayram günü sabah erken kalkılıp bayram namazına gidilir. O an ve atmosfer bir başkadır. Camide namaz sonrası tekbirler getirilirken insanda tarif edilemez duygular oluşur. Bayram namazından sonra camide bayramlaşma olur. Hemen akabinde evde ev ahalisiyle bayramlaşılıp sofraya oturulur.  Bayram sofralarında ülkemizin her köşesinde çeşitli gelenekler vardır. Bazı yerlerde Bamya yemeği bayramın olmazsa olmazıdır. Gaziantep yöresinde “Yuvalama” yemeği bayram sofralarının vazgeçilmeziyken Tokat’ta bayram sofralarını “Keşkek” süsler. Isparta yöresinde ise köylerde yufka ekmeği yapılarak eşe dosta dağıtılır. Yufka ekmeğinin içine etli pilav, irmik veya tahin helvası konur ve buna “Iscak” denir. Trabzon’da bayram sabahı kuymak yenirken Osmaniye’de ise bayram için “Kömbe” tatlısı yapılır.

Bayram ziyaretleri yapılır. Çocuklar büyüklerin elini öper büyükler de harçlık veya ufak hediyeler vererek çocukları mutlu eder. Büyükler ziyaret etmek ve misafir ağırlamakla ilgilenirken çocuklar bayram şekeri toplamaya çıkar. Ev ev, kapı kapı dolaşan çocuklar ellerindeki torbaları uzatarak bayram şekeri isterler. Anadolu’nun bazı yerlerinde bayramda gençler kendi aralarında oyunlar oynar. Mesela Erzincan’da fındık oyunu oynanır. Ortaya bir çivinin üstüne para konur ve etrafına daire çizilir. Evlerinden fındık getiren gençler fındıklarla parayı vurmaya ve çizilen dairenin dışına çıkarmaya çalışırlar. Bunu başaran kişi atılan fındıkları toplar.

Bayramlarda birlik, beraberlik ve kardeşlik şuurumuz pekişir. Küsler barışır, hastalar ve yaşlılar ziyaret edilerek mutlu edilir. İhtiyaç sahipleri ve çocuklar sevindirilir. İşte bir sürü rutini bünyesinde barındıran bayramlarımızı bir kenara bırakıp ilk kez böyle bir bayram yaşayacağız bayram namazının, bayram ziyaretlerinin, şeker toplayan çocukların olmadığı evimizde sadece ailemizle geçireceğimiz buruk bir bayram… Yine bayram sabahı erken kalkıp temiz kıyafetlerimizi giyelim, aile üyelerimizle bayramlaşalım. Yakınlarımızı arayıp bayramlarını kutlayalım. Bu bayram tedbiri elimizden bırakmayalım ve karantina kurallarını ihlal etmeyelim.

Her bayram “Nerede o eski bayramlar?” demenin şükürsüzlüğünü bu bayram anlıyoruz. “Nerede o eski bayramlar?” yakarışında bulunup imkânımız varken bayramlarımızın değerini bilemedik işte şimdi gerçekten nerede o eski bayramlar?

Bu günleri atlatmak ve geleneklerimizi uygulayacağımız başka bayramlara ulaşmak ümidiyle Ramazan Bayramımız mübarek olsun!

 

Kaynakça

https://tr.wikipedia.org/wiki/Ramazan_Bayram%C4%B1#Bayram_kutlamalar%C4%B1

https://islamansiklopedisi.org.tr/bayram

https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/turkiye-salginin-golgesinde-buruk-bir-bayram-sabahina-uyanacak/1851265

https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/isparta/kulturatlasi/bayram-gelenekleri—ramazan-bayrami

https://www.gzt.com/jurnalist/unutulmaya-yuz-tutmus-bayram-gelenekleri-3428375

 

Comment here