Genel Türk Tarihi

Eski Çin’e Bakış – I

Bu makaleyi 5 dakikada okuyabilirsiniz

 

Hazırlayan: Umut Köse*

I.BÖLÜM

GİRİŞ

Konum, Eski Çin’dir. Burada 3 bölümde Çin’i incelerken beşeri coğrafyanın esas unsurları olan ”Nüfus” ve”Yerleşme” kavramlarıyla açıklamaya özen gösterirken aynı zamanda Çin’in tarihine değineceğim.Kuşkusuz Çin’in tarihinin aydınlanması 5000 yıl öncesine kadar gider ve günümüzdeki Çin coğrafyasında Çinli olarak kabul edilen insanların atalarının geçmişte topraklarının nereleri kapsadığı, buralardaki yerleşimlerine ve nüfus hareketlerine değinmemek kaçınılmazdır. Bunu sözle beraber haritalar desteğiyle ifade etmeye çalışmak en uygunu olacaktır.

HER ŞEYDEN ÖNCE ÇİN ADI NEDİR

Shi-Huang-di

Çin kelimesi, Shi Huang-di(MÖ 259-MÖ 209)’nin mensup olduğu ailenin adından gelir. Shi Huang-di Çin olarak bilinen coğrafyanın bir kısmındaki çeşitli hanedan yönetimlerini yutup, aynı coğrafya’ya tek bir devlet yönetimi getiren Çin tarihinin en çok bilinen şahsiyetlerindendir. Chin hanedanı,şüphesiz en önemli üyesi olan Chin Shi Huang-di’den öncede Çin coğrafyasında varlığını belirgin bir şekilde sürdürmekteydi. Edinilen bilgilere göre, bu hanedanın halkının yarısı göçebe ve Çinli olmayan halktan oluşuyordu.(1) MÖ 4.yy’dan itibaren de Çin Coğrafyasında etkisi artan”Bozkır Savaş Tekniklerine” iyi uyum sağlayan Chin Hanedanı, en güçlü bireyiyle (Shi Huang Di) beraber, Çin Coğrafyasının diğer ailelerini tamamen yenip, Çin’in bütününe hakim olmuştu.

Fakat, Kürşat Yıldırım’a göre Çinlilerin çoğunluğu, bu Çin kelimesinden pek de hoşlanmamaktadır. Onlar daha çok Çin Tarihinin ”altın” dönemlerinden biri olarak kabul edilen”Han” Hanedanı sıfatıyla anılmak isterler çünkü, Shi HuangDi, Çin coğrafyasını birleştirdiği, Çin Surlarını bozkırdaki Şyung-nu(Hun) ve Tung-hu gibi bozkır kavimlerine karşı(Çin Seddi – MÖ 214) birleştirdiği halde, iç işlerde oldukça sert önlemler alarak iktidarını korumuştur. Örneğin, Konfüçyanistlerin kitaplarına el koyarak, onları yaktırmıştır.Bununla yetinmeyen Chin Shi Huang Di, Konfüçyanistleri diri diri mezarlara gömdürmüştür.(2) Bunun gerekçesi, ChinShi Huang Di’nin dönemindeki gözde felsefe Yasacı Okul’unKonfüçyanistlere savaş açmasıyla yakından ilgilidir.(3)Yasacı Okul yeni bir oluşumken, Konfüçyanizm, menşe itibarıyle Çin’in Shi Huang-di öncesi eski bölünmüş yapısıyla yakından ilişkiliydi. İktidarını yeni ele geçiren ve bir ilkibaşaran Chin Hanedanı için, Konfüçyanizm çok ciddi bir tehlikeydi. Bu nedenle, ciddi bir kitap yakımı söz konusu oldu.(4)

Konfüçyanizm’in halen yaygın olduğu Çin coğrafyasında, bir kesimin, Chin Hanedanına olan nefretini anlayabilmemiz çok da zor olmayacaktır. Yine Çin Coğrafyasını ilk kez birleştirmek ile yüksek bir itibar elde eden Chin Hanedanının ön plana çıkan hükümdarı Shi Huang Di, kısa bir iktidar sürse de (11 yıl) Çin tarihinin dönüm noktalarından biri olmasıyla ve Çin Coğrafyasının isim atası olarak bilinmektedir.

*Marmara Üniversitesi Tarih/Coğrafya Lisans Öğrencisi

(Kaynakça ve Dipnotlar 3.bölümün sonunda verilecektir.)

 

 

 

Comment here