Dosya KonusuRamazan

Ramazan Güreşleri -VI

Bu makaleyi 28 dakikada okuyabilirsiniz

Hazırlayan: Oğuzhan Murat Öztürk

Bir sonraki Ramazan güreşleri Sultan Hamid’in tahttan indirilmesi sebebiyle çok fazla sorunla karşılaşılmadan tertip edilmiştir. Atıf Kahraman’ın belirttiğine göre 1909 yılı Ramazan’ının ilk günü 16 Eylül’e tesadüf etmiştir. Yine Kahraman’ın belirttiğine göre bu güreşlere Bulgaristan, Romanya Anadolu ve Rumeli’den çok sayıda meşhur pehlivanın iştirak etmesi halkın ilgisinin geçen seneye nazaran çok daha fazla olmasına sebep olmuştur.

Ana kaynağımız olan Atıf Kahraman bu güreşlerin bir kısmının ciddi güreşler olmadığını belirttiğini de ekleyelim. Güreşler için yakın dönemdeki gibi Direklerarası tercih edilmişti. Güreşlere katılan pehlivanlar Atıf Kahraman’ın eserine şu şekilde yansımıştı:

“1909 yılındaki Ramazan ayında (16. Eylül / 15. Ekim) yağlı güreş yapılan yerler ile buralarda güreşen pehlivanların bazıları şunlardı:

1-Şehzadebaşı’ndaki Saraçhane caddesinde bulunan İbrahim Paşa hamamının karşısındaki güreş yerinde: Kızılcıklı Mahmud, Ali Ahmed, Maksud, Karpuz Ahmed. Silistreli Salih…

2-Çemberlitaş civarındaki eski Gedik Paşa Tiyatrosu’nun yerinde: Madralı Ahmed, ustası Söğütlülü Molla İbrahim, Şumnulu Helvacı Halil..

3-Direklerarası’nda Fevziye kıraathanesinin karşısındaki Hürriyet Bahçesi’nde: Şumnulu Kara Osman (Koca Yusuf ile 1894 de Paris’e giden) San Hasan, Çorlulu Kara Mustafa, Kara Emin, Babanakkaşlı Eyüb Karpuz Ahmed, Çerkeş Kâmil, Pomak Kerim…

4-Kasım Paşa’da Merkez karşısında: Ali Ahmed, Kara Mustafa, Maksud. Koç Mehmed (1900 Cihan Pehlivanlığı güreşlerinde hafif cüsselilerde ikinci olan Paçacı İsmail, Sebeblili Hüseyin, Mavnacı Mehmet.

Ne var ki güreşlerin ciddiyetten uzak oluşu virüsü güreşlerin güreş olma vasfından ziyade Amerika’daki gibi gösteri şeklinde cereyan etmesine sebep olmuş ve bu yazıya konu olabilecek kadar bile önemli bir ayrıntıya rastlamak mümkün olmamıştır.

Filiz Ferhatoğlu’nun titiz çalışmasıyla dönem gazetelerinde neşrolunan ve ilk kez yayınlanan Ramazan güreşlerinin tarihleri ve ilanları şu şekildedir:

1 Eylül 1909 Sabah

Rumeli Hisarı’nda derdest-i inşa bulunan mekteb-i ibtidai masraf-ı inşaiyyesine medar olmak üzere Baltalimanı’nda Ağustos’un yirmi birinci cuma günü icra olunacak pehlivan güreşinin programıdır:

Başa güreşecekler

Meşhur Kızılcıklı Mahmut pehlivan, Asitaneli meşhur Ali Ahmet pehlivan, Edirneli Kara Emin pehlivan, Rumeli’den gelen Maksud pehlivan

Baş altı ortaya, küçük ortaya ve desteye diğer meşhur pehlivanlar iştirak edeceği cihetle İstanbul’da şimdiye kadar icra kılınan musaraaların en parlağı olacağı gibi teşrif buyuracak zevatın dahi istirahatleri her suretle istikmal edilecektir.

Başa 10, baş altıya 7, ortaya 4, küçük ortaya 3, desteye bir lira-yı osmani verilecektir.

Musaraa saat dörtte başlayarak saat onda hitam bulacaktır.

2 Eylül 1909 /5 Eylül 1909

Pehlivan güreşi

Kasımpaşa’da dere boyunda funda bahçesinde her hafta cuma ve pazar günleri meşhur pehlivanlar tarafından güreş icra olunacaktır.

Başa 200, ortaya 80, küçük ortaya 40 ve desteye 20 kuruş verilecektir.

3 Eylül 1909

At Yarışı ve Pehlivan Güreşi

Ağustos’un yirmi altıncı çarşamba günü Kekbüze (Gebze) kasabasında Cemal Bey tarafından icra kılınacak velime cemaatinde (düğün eğlencesinde) güreş ve ertesi perşembe günü dahi yarış-ı musaraa ve müsabakası mukarrer olup başı kazanacak olana üç adet lira-yı Osmani ve ortaya en alasından bir Karaman koyunu, küçük ortaya bir keçi ve yarış için birinci gelene keza üç lira-yı Osmani ve ikinci gelene bir keçi verileceği ilan olunur.

8 Eylül ve 9 Eylül 1909 Sabah 4. Sayfa

Pehlivan Güreşi

Rumeli Hisarı’nda inşa kılınacak mektep menfaatine mah-ı halin 28’inci cuma günü Baltalimanı çayırında fevkalade pehlivan güreşi icra edilecektir.

Başa 10, büyük orta 3, ortaya 2 ve desteye 1 lira verilecektir.

Güreşe Asitaneli meşhur Ali Ahmet pehlivanla diğer en meşhur pehlivanlar iştirak edecektir.

10 Eylül 1909 4. Sayfa

Pehlivan müsabakası

Kasımpaşa’da dere boyunda funda bahçesinde her cuma ve pazar günleri meşhur pehlivanlar tarafından güreş icra edilecektir.

11 Eylül 1909

Ayvansaray’da Yalı Hamamı ittisalındaki bahçede Ağustos’un otuzuncu pazar günü pehlivan müsabakası icra edilecektir. Başa meşhur Ali Ahmet pehlivan ile hergeleci İbrahim pehlivan, Koç Mehmet ile Paçacı İsmail pehlivan, Mavnacı Mehmet ile Bulgaristanlı Maksud pehlivanlar.

Büyük ortaya Bulgarya’dan gelen Hamdi pehlivan ile Çerkes Kamil, küçük ortaya Arap Niyazi ile Pomak Kerim, debreli Hasan ile sofu Salih pehlivanlar daha birçok pehlivanlarımız iştirak edecektir.

Bundan böyle ramazan-ı şerifin ibtidasından nihayetine kadar her gece ciddi pehlivan güreşleri icra edilecektir.

12 Eylül

Pehlivan Müsabakası

Kasımpaşa’da dere boyunda funda bahçesinde pazar günleri meşhur pehlivanlardan Koç Mehmet, Mavnacı Mehmet, Dağıstanlı Maksud, Kamil, Aşir, Adem vesaire tarafından güreş icra edilecektir.

13 Eylül

Pehlivan Güreşi

Kasımpaşa’da merkez karşısında Eylül’ün birinci salı günü mükemmel bir pehlivan musaraası icra kılınacağından atideki pehlivanların dahi güreşeceği ilan olunur. Bundan böyle ramazan-ı şerifin ibtidasından bayrama kadar devam edilecektir.

Başa yüz altmış kuruş: Koç Mehmet, Paçacı İsmail, Sebeblili Hüseyin, mavnacı Mehmet pehlivanlar

Büyük ortaya seksen kuruş: Nakkaşlı Mehmet, biraderi Hüseyin, Debreli Hasan, sofu Salih pehlivanlar.

Küçük orta pehlivanlar 40 kuruş: İnebolulu Mustafa, küçük biraderi Şaban, Adem ve Alaylı Mehmet pehlivanlar.

Desteye yirmi kuruş olduğu ilan olunur.

15 Eylül

Pehlivan Musaraası

Kasımpaşa’da merkez karşısında Eylül’ün ikinci çarşamba günü ciddi pehlivan musaraası icra kılınacaktır. Bundan böyle ramazan-ı şerifin ibtidasından nihayetine kadar mükemmel musaraalar icra kılınacaktır.

Başa güreşecekler

Meşhur Asitaneli Ali Ahmet pehlivan, Kara Mustafa, Maksud, Koç Mehmet, Paçacı İsmail, Sebeblili Hüseyin, Mavnacı Mehmet

Büyükorta- Nakaşlı Mehmet, Pomak Kerim, Pomak Süleyman, İnebolulu Mustafa, Sofu Salih, Debreli Hasan

Küçükorta: Küçük biraderi şaban, Alaylı Rıza, Sarıyerli Hasan, Mavnacı Adem, Mavnacı Hasan, Edirneli Mehmet.

Desteye 20 kuruş verileceği ilan olunur.

Başa 200, büyük ortaya 80, küçük ortaya 40, desteye 20 kuruş verilecektir.

16 Eylül

Pehlivan Müsabakası

Şehzadebaşı civarında Saraçhane caddesinde İbrahim Paşa hamamı karşısında ramazan-ı şerifin birinci günü akşamından itibaren nihayetine kadar her gece meşhur pehlivanlar tarafından büyük musaraalar icra olunacaktır. Birinci gecesi başa İstanbullu Ali Ahmet, Karpuz Ahmet pehlivanlar. Büyük ve küçük ortalarda şehrimizin en meşhur pehlivanları iştirak edecekleri ahali-i muhteremiyye ilan olunur.

Başa 300, büyük ortaya 200, küçük ortaya 100, desteye 40 kuruş ikramiye verilecektir.

*Bu akşamdan itibaren Gedikpaşa tiyatro yerinde pehlivan güreşlerine başlanacaktır ve musaraada Madaralı Ahmet pehlivan ile daha meşhur pehlivanlar bulunacaktır.

17 Eylül

Pehlivan musaraası

Şehzadebaşı civarında Direkler arasında Fevziye kıraathanesinin karşısındaki mahal-i mahsusta ramazan-ı şerifin birinci gecesinden itibaren bayramın üçüncü gününe kadar zamanımızın en namdar pehlivanlarından meşhur Kara Osman, Satı Hasan ve emsali birçok pehlicanlar beyninde suret-i ciddiyede pehlivan müsabakası icra olunacaktır.

18 Eylül

Pehlivan Müsabakası

Galata’da Arap camii şerifi civarında Perşembe pazarında bu akşamdan itibaren her gece meşhur pehlivanlar tarafından güreş icra olunacaktır.

Başa 200, büyük ortaya 100, küçük ortaya ve desteye 50 kuruş ikramiye verilecektir.

19 Eylül

Pehlivan Müsabakası

Beşiktaş’ta Ihlamurda Yamandi’nin gazinosunda bayrama kadar her gece mükemmel surette güreşler icra olunacağından teşrif buyuracak zevat-ı kiramın memnun kalacağı ilan olunur. Pehlivanlara ikramiye fevkaladedir.

20 Eylül

Pehlivan Güreşi

Kasımpaşa’da merkez karşısında bundan böyle her gece pehlivan müsabakası icra kılınacağından teşrif edecek zevatın cidden memnun olacağı ilan olunur.

Başa Koç Mehmet, Paçacı ismail, Çerkes Kâmil, Pomak Kerim.

Büyük orta Sofu Salih, Debreli Hasan, Nakkaşlı Mehmet, Pomak Süleyman

Küçük orta Adem, Mehmet, Şaban, … ve daha birçok pehlivanlar güreşecek ve başa 160, büyük ortaya 80, küçük ortaya 40 ve desteye 20 kuruş verilecektir.

Pehlivan Müsabakası

Kasımpaşa’da Zincirkapı’da hadika-yı Marifet mektebi ittisalındaki arsada ciddi pehlivan musaraaları icra olunmaktadır.

Sebeblili Hüseyin, Dağıstanlı Mehmet, Erzincanlı Mehmet, Koç Mehmet, İzmirli Aşir, Elbus, Abdah, Sofu Salih, Karaca, Hasan, Arap Mustafa, Bulgaryalı Mehmet, Boşnak Ahmet, Arnavut Hasan, …lı Süleyman, Nakaşlı Hüsnü, Murat, Sebeblili Şaban, Bandırmalı Çerkes Kamil ve daha pek çok pehlivanlar güreşe iştirak edeceklerinden ramazan-ı şerifin nihayetine kadar arzu eden pehlivanlar şerait-i mahsusa dairesinde güleşe iştirak etmek üzere gelmeleri ilan olunur. Teşrif edecek zevat her cihetle hoşnut kalacaklardır.

21 Eylül

Pehlivan Güreşi

Direkler arasında Fevziye kıraathanesi karşısında Mestan Ağa tarafından Kara Mustafa, Kara Osman, Koç Mehmet, Mavnacı Mehmet, Manyaslı Çerkes Kamil ve daha sair pehlivanlar arasında güreşler icra edilecektir. Kara Emin ve Eyüp ve daha sair pehlivanlar bir iki güne kadar gelecektir.

***

Gedikpaşa’da Eski tiyatro mahalinde pehlivan musaraası

Şehrimizin namdar pehlivanlarından Şumnulu meşhur Madaralı Ahmet pehlivan bu kere şehrimize gelmiş olduğundan Ramazan-ı şerifin birinci gecesinden bayramın haftasına kadar her gece ciddi güreşler icra edeceğini erbab-ı meraka tavsiye ederim. Ahmet pehlivanın bu defa İstanbul’a gelmesi bundan akdem Asitane’de icra kılınan güreşte cihan pehlivanlığı unvanını bu defa cidden ve hakikaten ihraz etmek bulunduğundan arzu eden zevatın Gedikpaşa’da eski tiyatro mahalinde meydan-ı musaraaya gelmeleri ve musari’in miyanında namdar pehlivanlardan Söğütlülü Molla İbrahim ve Şumnulu Halil, Hasan ve Yakup pehlivanlarla daha sairleri tarafından güreşler icra kılınacağı ilan olunur.

Murad pehlivan

22 Eylül

Pehlivan Güreşi

Galata’da Perşembe pazarında ramazanın nihayetine kadar her gece meşhur pehlivanlardan tophaneli Ali Ahmet, Emin, mavnacı Mehmet, Koç Mehmet, Dağıstanlı, Çerkes Kamil, gazhaneli Hüseyin, Edirneli Kerim, Debreli Hasan, Nakaşlı Mehmet, İnebolulu Maksud, Adem vesaire taraflarından ciddi güreşler icra olunacaktır. Başa 200, büyük ortaya 100, küçük ortaya 40, desteye 20 kuruş ikramiye verilecektir. Teşrif eden zevat hoşça bir vakit geçirip memnun olacaklardır.

23 Eylül

Şehzadebaşında Fevziye caddesindeki mahal-i mahsusta icra edilmekte olan Pehlivan musaraaları gittikçe daha ziyade calib-i merak bir hale gelmektedir. Musaraaya en meşhur pehlivanlarımız iştirak ediyor. Öyleki akşam Kara Mustafa pehlivan ile Maksut pehlivan arasında vuku bulan güreş cidden şayan-ı takdir idi.

27 Eylül 1909

Pehlivan Güreşi

Şehzadebaşında Fevziye caddesindeki mahal-i mahsusta ramazan-ı şerifin birinci gününden bed’an ile pehlivan musâraaları icra edilmekte ve musâraalara Kara Mustafa, Nakaşlı Eyüp, Kara Emin, Ali Ahmet, Maksud, Karpuz, Şaban, Mestan pehlivanlar gibi en namdar pehlivanlarımız iştirak eylemektedir.

***

Beşiktaş’ta Ihlamur’da Yamandi’nin gazinosunda her akşam meşhur pehlivanlardan mürekkep güreşler icra kılınacaktır.

İşbu güreşlerde başa 100, ortaya 50 ve küçük ortaya 30 kuruş ikramiye verilecektir.

29 Eylül

Pehlivan güreşi: Fevziye Kıraathanesi karşısında Kara Mustafa, Nakaşlı Eyüp, Kara Emin ve daha sair namdar pehlivanlar tarafından güreşler icra olunmaktadır.

30 Eylül

Büyük Pehlivan Güreşi

Bundan mukaddem Dersaadet’te Yıldız’da cihan pehlivanlığı ihraz eden Kızılcıklı karyeli meşhur Mahmut pehlivan dünkü gün Bulgarya’dan şehrimize gelip bayrama kadar her gece şehzadebaşı civarında Saraçhane caddesinde İbrahim paşa hamamı karşısındaki güreş mahalinde refakatinde meşhur Maksud, Karpuz Ahmet, Eyüplü İsmail, Yusuf, Silistreli meşhur Salih ve sair pehlivanlar tarafından ciddi alaturka ve alafranga güreşler icra olunacağı ilan olunur.

***

Pehlivan güreşi

Beşiktaş’ta Ihlamur’da Yamandi’nin gazinosunda bayram ertesine kadar her gece meşhur pehlivanlar tarafından gayet meraklı ve ciddi güreşler icra kılınmaktadır.

Başa 100, büyük ortaya 50 ve küçük ortaya 30 kuruşluk ikramiye verilecektir.

Pehlivanlardan Paçacı, Nakaşlı Mehmet ve Hüsnü, Karamanlı Hasan ve Abdah ve bandırmalı hasan gibi namdar pehlivanlar icra-yı hüner edecektir.

1 Teşrinievvel 1909

Büyük Pehlivan Güreşi

Fevziye caddesinde mahal-i mahsusta her akşam Kara Mustafa, Kara Emin, Nakaşlı Eyüp, Şaban, Karpuz, Çerkes Kamil, Pomak Kerim ve diğer namdar pehlivanlar fevkalade musaraalar icra etmektedir.

Mestan Pehlivan

4 Teşrinievvel 1909

Pehlivan güreşi: Fevziye caddesinde mahal-i mahsusta Kara Mustafa, Kara Emin, Nakaşlı Eyüp, Şaban, Karpuz, Çerkes Kamil, Pomak Kerim ve diğer namdar pehlivanlar fevkalade musaraalar icra etmektedir.

Mestan Pehlivan

10 Teşrinievvel 1909

Pehlivan güreşi: Beşiktaş’ta Ihlamur’da Yamandi’nin gazinosunda bayramın 3’üncü gününe kadar her gece en meşhur pehlivanlardan Şumnulu Halil, Nasip, Paçacı İsmail, Koç Mehmet, Mihaliçli Hasan, Nakaşlı Mehmet, Hasan, Bandırmalı İsmail pehlivanlar tarafından güreşler icra kılınacaktır.[1]

Bir sonraki sene meşhur pehlivanlardan Koç Mehmet’in organize ettiği güreşler ve Türklerin güreşe olan ilgisini paraya çevirmeye meraklı yabancı organizatörler soluğu İstanbul’da almışlardır. Ne yazık ki danışıklı güreşler ve gösteriler bu Ramazan’da da izleyicinin gözünü boyama çabaları olarak göze çarpacaktı.

Macar pehlivan Çaya’nın organize ettiği bu güreşlerde kurnaz Macar güreş müptelalarını salonlara çekecek formülü bulmuştu. Sahneye Türk pehlivanlığının şahika isimlerinden biri çıkarılacaktı:

Kurtdereli Mehmet Pehlivan…

 

İki mektep talebesi delikanlıdan biri olan Ahmet Efendi’nin gözleri er meydanlarından güreşten başka bir şey görmemektedir; diğeri de iflah olmaz bir güreş tutkunudur hem de derslerine aralık vermeksizin çalışmaktadır. İki kafadar mektepten firar ederek Çatalca güreşlerine iştirak etmek için yola koyulurlar. Çatalca’da misafir olacakları zat Ahmet Efendi’nin Çatalca’da Rüşdiye hocası olan dayısıdır.

Delikanlıları şöyle bir süzdükten sonra Ahmet’e diğer delikanlıyı göstererek:

“Ahmet bu arkadaş da sizden mi?” diye sorar.[1] Biraz hoşbeşten sonra gençlerin istirahat etmesini söyleyen yaşlı adam kitaplarıyla iştigal etmeye başlar. Delikanlılardan diğeri de gözlerini kitaplardan alamamaktadır. Delikanlı yaşlı adama okuduğu kitabı sorarsa da yaşlı adam sorudan pek hoşlanmışa benzememektedir:

“Merakınızı anlayamadım, bu kitap İntibah adında bir roman. “

Bu soğuk ve baştan savma cevap muhakkak hoca efendinin delikanlıyı savuşturmak için verdiği bir cevaptı. Ama delikanlının cevabı işleri değiştirecektir:

“Ha meşhur Namık Kemal’in eseri. Çok güzeldir. Hele Çamlıca’yı o kadar büyük bir kudretle tasvir eder ki…”

Hoca efendi neye uğradığını şaşırmış ve yeğenine dönerek:

“Evlat Ahmet! Neden iftira ediyorsun! Bu arkadaş sizden değil bizdenmiş!”

demekten kendini alamamıştır.

Geleceğin İstiklal Marşı şairini bağrına basıp yüzünü gözünü öpecek bu yaşlı adam:

“Evlâd, mademki edebiyatla iştigalin var, niye bizim bu haylazın peşine takılmış da buralara kadar kaçıp gelmişsiniz? Pehlivan güreşlerinden, pehlivanlıktan size ne? Aman evlâdım, yol kısa iken gel de bundan vazgeç. Ben çok tecrübe ettim. Kisbet dedikleri o yağlı meşini giyen için bir daha adam olmak imkânı kalmıyor, sen müstaid [kabiliyetli] bir çocuğa benziyorsun. Sakın pehlivan­lığa heves etme!”[2]

Şüphesiz ki bu tavsiye iyi niyetlidir ama pehlivanlık zehri Akif’in kanına girmiştir bir kere. Değil midir ki kendisine neden artık kispet yaptırmadığını soran Kispetçi Hafız efendiye güreşi bıraktım cevabını verince Hafız Efendi:

“Haydi budala, o zeytinyağı bir kere senin sırtına değdikten sonra artık sen onu bırakamazsın” demiştir.

Güreşe böylesine merağı olduğundan mı yoksa milli duygularının yoğunluğundan mı bilinmez meşhur Talat Paşa da 21 Eylül 1910 tarihinde At Cambazhanesi sirkini tıklım tıklım dolduranlardan birisidir.

Güreşten evvel Donanma yararına yardım toplanmıştır. Açık artırmayı boynundaki poşusunu açık artırmaya koyan Kurtdereli Mehmet pehlivan bir altınla başlatmıştır.

Tercüman-ı Hakikat gazetesindeki haberi[3] buraya koyarak isimleri unutulan kahramanları tekrar hatırlatmak babında bir görevi ifa etmek istiyoruz:

“Vakt-i mev’uda [söz verilmiş vakit] yaklaştıkça helecan tezayüd ediyordu [artıyordu]. Bu esnada Kurtdereli’nin göstermiş olduğu bir eser-i hamiyyet bu helecan ve heyecanın tezayüdüne sebep oldu. Mûmâileyh [adı geçen] bir lirası kendi tarafından verilmek üzere başındaki kefiyesini [örtü/başlık] donanma ianesi menfaatine müzayedeye çıkarıverdi.

O zaman bütün bu meraklı gözler daha büyük bir heyecan ile açıldı, kalpler hamiyyet lerzişleriyle [titreyişleriyle] çırpındı. Müzayede, dün akşam mahal-i mezkurda bulunan dahiliye ve adliye nazır-ı muhteremleriyle kiram-ı mebusiyetten bazılarının ve Debre mebusu merhum İsmailpaşazade Fuat ve ecza-yı askeriye müteahhidlerinden Kasım Beyefendiler gibi hamiyyet-mendanın sayesinde fevkalade bir surette tezayüd ediyor ve vâhid-i kıyâsî [birim] olarak mecidiye değil daima liralardan bahsediliyordu.

Dahiliye nazırı Talat Beyefendi iki defa da sekiz lira verdiği gibi şimdiye kadar iane-i bahriyeye iki, üç bin liradan fazla bir muavenette [yardımda] bulunan vatanperver muhterem Fuat Beyefendi iki defa da yüz ve ecza-yı askeriyye müteahhidi Kasım efendi üç defa da iki yüz lira vermek suretiyle kalplerinde mündemiç olan [saklı bulunan] asar-ı hamiyyet ve vatanperveriyi gösteriyorlardı. İaneye iştirak eden zevatın isimlerini bu bendimizin zirinde [altında] kemal-i takdim ile zikr eyliyoruz…

…Bizim de kahraman Kurtdereliyi ve donanmamız ianesine iştirak eden hamiyetli zevatı tebrik eylediğimizi söylemeye hacet var mı? Donanma ianesine iştirak eden zevatın isimleri ber-vech-i aitidir:

Dahiliye nazırı Talat Bey 8 lira, adliye nazırı beyefendi 2 lira 2 mecidiye, altı yaşında mini mini Ahmet İrfan bey 1 lira, dava vekili Necati bey 5 lira, Ahmet bey namında bir zat 1 lira, lalelerden bir zat 1 lira, bahriye kanun zabiti Ahmet bey 3 lira, Şakir bey 20 lira [Mûmâileyh 50 lira daha itasını taahhüt etmiştir], hamiyetli bir zat 4 lira, Hulusi bey bir Fransız, Rauf bey 8 lira, Tahsin bey 7 lira, Nevşehir hanende tüccardan Hüseyin efendi iki banknot, Mesudiye yüzbaşısı Celal Bey bir lira, Ahmed Bey namında bir zat yarım lira, Kurtdereliden 1 lira [sahneye çıkarak], Debre mebusu merhum İsmailpaşazade Fuat Bey 10 lira, bir zat yarım İngiliz, tiyatroya memur itfaiye neferi İsmail Ahmed 3 mecidiye, mini mini Burhaneddin bey 2 mecidiye, balık pazarında Nevşehir hanende sakin ezca-yı askeriyye mütahidlerinden Kasım efendi 200 lira, Emin efendi 2 lira, Naim Bey namında bir zat çantasını atarak içinde zuhur eden 6 lira ve mağşuşe, bir mülazım 1 lira, bir yüzbaşı 1 lira, bir zat yarım İngiliz, bir nefer 2 lira, binbaşı Celil Bey 1 lira, mini mini Abdah (?) bey 1 lira, yüzbaşı Ziya Bey 1 lira, doktor Nazım bey 1 lira, seryaver Hurşid Paşa 1 lira, Serkarin Lütfü Bey 1 lira.

Biz burada fevkalade olarak ita-yı ianat eden zevatın isimlerini yazabildik. Müzayede esnasında mecidiyeler, çeyrekler hemen hemen yağmur gibi yağıyordu denilebilecek gibi idi.

Muhterem vatandaşlarımızı, hamiyetli ahali-i kiramımızı masum kalbimizle takdir ve tebrik eder ve koca pehlivanımızın böyle bir emr-i hayra vesile bahşeden müzayedesinden dolayı kendisini alkışlayarak her zaman muvaffakiyetini temenni ederiz.”[4]

Donanma yararına toplanan bu yardım öyle bir coşkuya sebep olmuştur ki Atıf kahraman’nın söylediğine göre Türk pehlivanlığının en büyük isimlerinden Hergeleci İbrahim Pehlivan cebindeki bütün parayı iane sandığına koyduğu için Taksim’den İzmit’te bulunan Sarımeşe köyüne yürüyerek dönmek zorunda kalmıştır.

Birazdan sahnede Kurtdereli Mehmet ile Rus Kazağı Baradanoff güreşecektir. Baradanoff önceden güreştikleri ve 14 dakikada yenildiği Kurtdereli’ye meydan okumuş Türk pehlivanı 30 dakika içinde mağlup edemezse kendisine 25 Osmanlı lirası vereceğini vaat etmiştir. Heyecan son haddindedir…

 

[1] Eşref Edip parantez açarak bu sorunun “Yani o da sizin gibi serseri bir pehlivan mı?” manasında sorulduğunu ifade ediyor.

[2] Eşref Edib, Mehmet Akif Ersoy, Hayatı Eserleri ve Yetmiş Muharririn Yazıları, Haz. Fahrettin Gün, Beyan Yayınları, 2011, İstanbul, s. 260-261.

[3] Metini bugünkü Türkçeye aktaran Filiz Ferhatoğlu.

[4] Tercüman- Hakikat, 9 Eylül 1910, s. 2,3,4

 

[1] Bu ilanlar Filiz Ferhat oğlu tarafından dönemin Sabah gazetesindeki ilanlar günümüz Türkçesine kazandırılarak hazırlanmıştır. Bu ilanlar ilk kez yayınlanmaktadır.

Comment here